“In 2024 gaan we de focusthema’s klimaatverandering en circulariteit meer laden”

Kim Haasbroek is anderhalf jaar lid van het SPF-bestuur als extern bestuursprofessional vermogensbeheer. Sinds afgelopen maart is ze daarnaast bestuurder bij Pensioenfonds Zorg en Welzijn. Ook zit Kim de auditcommissie van Stichting Pensioenfonds voor Huisartsen voor en is ze actief bij twee vastgoedfondsen. Niet heel vreemd dus dat een optimaal pensioen in een leefbare wereld en het thema duurzaamheid haar meer dan gemiddelde belangstelling hebben. Een openhartig vraag-antwoordgesprek met een bestuurder die weet waarvoor ze staat.

Is het zo logisch dat jij je sterk maakt voor een optimaal pensioen in een leefbare wereld?

“Dat denk ik wel ja. Ik ben van origine vastgoedbelegger. Daar kwam ik vanuit het oogpunt van duurzaamheid al snel in aanraking met het ESG-beleid (Environmental, Social en Governance, red.). Oftewel: hoe kun je met vastgoed bijdragen aan een leefbare wereld? Daarnaast werd ESG vanuit risicomanagement ook steeds belangrijker en vooral de vraag hoe je dat inbedt in het beleggingsproces. Dus het was voor mij altijd al een belangrijk aandachtspunt, en dat is het nu meer dan ooit.”  

Wat is jouw persoonlijke drive om je sterk te maken voor een optimaal pensioen in een leefbare wereld?

“Ik heb drie kinderen van respectievelijk negen, elf en twaalf jaar. We kijken elke avond samen naar het Jeugdjournaal. Mijn kinderen zien daar dagelijks de effecten van klimaatverandering. En dan krijg ik vaak de vraag: ‘Mam, wat kunnen we hieraan doen? Wat kun jij hieraan doen?’. Mijn zoon van elf wil uitvinder worden en die komt met allerlei ideeën voor het tegengaan van de klimaatverandering. Of mijn oudste zoon van twaalf die vraagt: ‘Waarom zijn nog niet alle auto’s elektrisch? Die andere auto’s stinken zo’. Ik merk daardoor dat het echt leeft bij ze, en dat zet mij weer aan het denken wat we nog meer kunnen doen. Niet alleen voor hun generatie, maar ook voor alle mensen die straks met pensioen gaan. Het sterkt mij in de gedachte dat we als financiële sector moeten bijdragen aan een leefbare wereld, zonder in te boeten op het rendement.”  

Hoe omschrijf jij het duurzaamheidsbeleid van SPF?

“De discussies die we voeren in de commissie Vermogensbeheer gaan er onder meer over dat we in principe geen volledige sectoren willen uitsluiten, met uitzondering van de sectoren die op onze uitsluitingenlijst staan, zoals controversiële wapens. Zo vinden we het te ver gaan om de hele olie-industrie uit te sluiten. We kijken als commissie wel waar we het verschil kunnen maken, want we hebben deze industrie nodig om de transitie te realiseren. Daarom kiezen we voor beleggingen die daaraan op een goede manier bijdragen. Door helemaal uit te sluiten, veranderen we de reële wereld niet. We zetten liever in op engagement. Op in gesprek gaan met bedrijven om ze bewust te maken van hun verantwoordelijkheid op weg naar een leefbare wereld. Zien we na drie jaar helemaal geen verandering, dan beleggen we niet langer in een bedrijf. We willen vooruitgang zien. En we willen de transitie samen met bedrijven maken. Dat is een enorme uitdaging, maar het is supermooi om er elke dag aan te werken.”    

Jullie willen dicht bij de deelnemers blijven. Uit het meest recente deelnemersonderzoek (2022) blijkt dat mensen wel een duurzaam beleid verlangen van SPF, maar dat mag niet ten koste gaan van het rendement. Gaat dat samen: een duurzaam beleid en een goed beleggingsrendement?

“Ik geloof oprecht dat je als langetermijnbelegger, en dat zijn we als pensioenfonds, niet zonder een goed doordacht duurzaamheidsbeleid kunt. We moeten op elk gewenst moment kunnen beoordelen of onze beleggingen voldoende rendement opleveren en in hoeverre ze risicovol zijn. Je ontkomt er dan in de huidige economie niet aan om duurzaamheid mee te nemen als centraal thema. De focus op duurzaamheid maakt namelijk duidelijk waarin wij als SPF moeten beleggen. Het geeft antwoord op de vraag welke beleggingen in de toekomst meer waarde vertegenwoordigen en welke beleggingen minder waard worden. Deze laatste beleggingen wil je vermijden omdat je beleggingsrendement daardoor hard geraakt wordt. Juist door onszelf bewust te zijn van de risico’s én de kansen, maken we uiteindelijk de beste keuzes voor onze beleggingsportefeuille. Wat past er bij ons pensioenfonds? Wat past er bij de deelnemers? En wat past er bij SABIC?”

“Een mooi voorbeeld. Ik was hiervóór vastgoedbelegger in Azië en Australië. In Australië waren kantoorbeleggingen op een bepaald moment niet meer rendabel omdat heel veel gebouwen niet energie-efficiënt waren. Het effect? Huurders wilden er niet meer in, panden stonden leeg, dus de waardering daalde hard. En daarmee ook het beleggingsrendement. De markt strafte deze vastgoedbedrijven af, want ze gingen niet mee in de transitie naar meer duurzaamheid." 

Het duurzaamheidsbeleid van SPF focust op twee thema’s: klimaatverandering en circulariteit. Waarom juist deze twee thema’s?

“Uit het deelnemersonderzoek van 2022 kwamen naast klimaatverandering nog drie thema’s naar voren: gezondheid & welzijn, biodiversiteit en circulariteit. Om aan te sluiten bij de focusthema’s van SABIC kozen we uiteindelijk voor circulariteit. Dat betekent niet dat we op de andere twee thema’s niets doen, maar vanuit het SABIC-DNA kunnen we op klimaatverandering en circulariteit meer verschil maken. Daar ligt voor ons de prioriteit. Los daarvan is focus nodig omdat je als pensioenfonds simpelweg niet alles kunt doen. We willen beide thema’s echt invulling geven binnen onze beleggingsportefeuille. Zo doen we vanuit het thema klimaatverandering zogenoemde infrastructuur-beleggingen, zoals in de Franse onderneming Stations-e die groene energie, mobiliteit en telecom combineert. Het bedrijf plaatst in eigen land bijvoorbeeld jaarlijks 2.000 nieuwe laadstations om het mensen makkelijker te maken om elektrisch te rijden. Die stations kunnen ze vervolgens aanvullen met ophaalpunten voor pakketjes of locaties voor carpoolen en autodelen.”

Uitsluitingen is ook een essentieel aandachtspunt in het SPF-beleggingsbeleid. Waarom?

“Sommige bedrijven willen we absoluut niet in onze beleggingsportefeuille, zoals controversiële wapens. Daarnaast moeten alle bedrijven waarin we beleggen voldoen aan de tien principes van het ‘Verenigde Naties Global Compact’. Ze mogen geen onacceptabel gedrag vertonen. Dat zijn minimumvereisten uit het oogpunt van reputatierisico. Het is zwart of wit. Punt.”

Op basis van de wensen van deelnemers breidden jullie de uitsluitingscategorieën in 2023 uit met kolen, teerzand en tabak. Waarom gingen jullie mee in die wens?

“Je komt dan uit bij aspecten als meetbaarheid en beschikbare data. Wat kun je echt meten, zodat je de juiste keuzes maakt qua uitsluiten. Bij tabak, kolen en teerzand is dat goed te doen, bij ondernemingen in de gok- en pornografie-industrie is dat veel moeilijker. Je hebt bijvoorbeeld vastgoedondernemingen die casino’s exploiteren, maar ook winkelcentra. Of wat te denken van Apple, dat vanwege Apple Pay onderdeel is van de gokindustrie. Hoe ga je daarmee om? Door het ontbreken van de juiste data is het soms lastig strakke keuzes te maken. Daarom gingen we voor nu niet mee in de wens om die twee categorieën ook uit te sluiten. We verdiepen onszelf komend jaar wel verder in welke data we naar boven kunnen halen. Als bestuur hechten we aan de uitkomsten van het deelnemersonderzoek. We zetten ons in om de stem van onze deelnemers te horen en hun wensen actief om te zetten in doelgerichte en haalbare keuzes binnen ons pensioenfonds.”   

Waren er nog andere aanscherpingen in het duurzaamheidsbeleid van SPF?

“Ja, we willen onder meer een 55% daling van de CO₂-productie in de portefeuilles voor aandelen, US high yield en investment grade credits in 2030 realiseren. Verder besloten we bij engagement dat we na drie jaar geen verandering niet langer beleggen in een onderneming. En bij de selectie van nieuwe managers kijken we voortaan altijd naar hun duurzaamheidsplan voor 2030 en 2050. Ten slotte stelden we voor ons pensioenfonds ook de zero-CO₂ doelstelling vast voor 2050.”

Wat valt er nog te wensen voor het bestuur wat betreft duurzaamheid?

“Als pensioenfonds zetten we de afgelopen jaren grote stappen en zochten we oprecht de aansluiting bij het deelnemersonderzoek. Dat maakt me trots. We willen daarover wel meer communiceren, dus vandaar dat ik heel blij ben met dit gesprek. Zo kunnen we duidelijk laten zien wat we doen en waarom we dat doen. Het is vanuit dat oogpunt essentieel om stil te staan bij uitsluitingen, maar tegelijkertijd mogen we de positieve aspecten van duurzaamheid niet uit het oog verliezen. Zoals de impactbeleggingen die we al doen en die we nog kunnen doen binnen de focusthema’s klimaatverandering en circulariteit. We willen van uitsluiten naar insluiten, om daarmee het verschil te maken in de reële wereld.”